top of page
  • Κατερίνα Νικολέτου

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια Δύσκολη Διάσταση στην Ψυχική Υγεία

Έγινε ενημέρωση: 22 Μαΐ

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Στον τομέα της ψυχικής υγείας, οι διαταραχές όπως η αγχώδης κατάθλιψη συχνά διαφεύγουν μιας απλοϊκής κατηγοριοποίησης. Η αγχώδης κατάθλιψη, αντιπροσωπεύει μια διαφοροποίηση από το συμβατικό πρότυπο της κλασσικής κατάθλιψης. Εδώ, τα άτομα μπορεί να βρεθούν σε ένα επισφαλές όριο ανάμεσα στην απόγνωση και τον έντονο θυμο. Είναι μια κατάσταση όπου κάποιος μπορεί να βιώσει συναισθηματική ισοπέδωση, μια βαθιά αίσθηση κενού, χωρίς ελπίδα για το παρόν και το μέλλον, ενώ ταυτόχρονα παλεύει με οξύ στρες και έντονη νευρικότητα.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Συχνά το Άγχος και η κατάθλιψη πάνε μαζί

Αν και τα συμπτώματα του άγχους και της κατάθλιψης μπορεί να φαίνονται αντιφατικά, μοιράζονται έναν άρρηκτο δεσμό. Μάλιστα, το ένα μπορεί να κατακρημνίσει το άλλο, συνυπάρχοντας και επιδεινώνοντας την κατάσταση. Όταν αυτή η αλληλεπίδραση εκτυλίσσεται, η κατάσταση εντείνεται, παρατείνοντας τη διάρκεια της ασθένειας, καθώς τα αυξημένα επίπεδα άγχους μπορεί να κλιμακώσουν σημαντικά τον κίνδυνο αυτοτραυματισμού.

Αυτοί οι δύο πόλοι, σαν ένας φαύλος κύκλος, αξίζουν μια πιο προσεκτική ματιά. Ας εξετάσουμε μια αναλογία για να διευκρινίσουμε αυτήν την περίπλοκη σχέση:

Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στα πρόθυρα να χάσετε τη δουλειά σας λόγω οικονομικών δυσκολιών της εταιρείας που εγάζεστε. Ξαφνικά, ένα ασφαλές και σταθερό εισόδημα μεταμορφώνεται σε αβεβαιότητα. Οι καιροί είναι δύσκολοι, τα ποσοστά ανεργίας εκτινάσσονται στα ύψη και παρά τις καλύτερες προσπάθειές σας, η επιτυχία φαίνεται άπιαστη. Παγιδευμένοι σε έναν ιστό ευθυνών για να στηρίξετε την οικογένειά σας και πιεσμένοι να αποδείξετε την αξία σας στον εαυτό σας και στους άλλους, το άγχος αυξάνεται. Γίνεστε ευερέθιστοι, πολιορκείστε από ταραχώδεις σκέψεις, ανησυχία και φόβους για το μέλλον, διαταράσσοντας τον ύπνο σας και την καθημερινή σας λειτουργικότητα.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Η Σχέση του Άγχους και της Κατάθλιψης στο Γενικό Πληθυσμό

Για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού που παλεύει με την κατάθλιψη, φαίνεται ότι παλεύει ταυτόχρονα με μια αγχώδη διαταραχή, όπως η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή. Είναι μια κοινή παρατήρηση ότι το άγχος συχνά προηγείται της κατάθλιψης. Συγκεκριμένα, άτομα που πάσχουν από διαταραχή μετατραυματικού στρες, ή διαταραχή πανικού ή αγοραφοβία είναι πιο επιρρεπή στην ανάπτυξη κατάθλιψης χωρίς κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Διαγνωστικά κριτήρια για την αγχώδη κατάθλιψη

Πρώτα θα πρέπει να αποκλείσουμε άλλες πιθανές αιτίες που μπορεί να προκαλούν τα συμπτώματα. Αυτές μπορεί να είναι για παράδειγμα ορμονικές ανισορροπίες ή ελλείψεις. στη συνέχεια χρειάζεται να εξεταστεί η συννοσυρότητα με άλλες ψυχικές διαταραχές, όπως η κλινική κατάθλιψη.

Για να τεθεί η διάγνωση βασιζόμαστε στα παρακάτω κριτήρια:

  1. Η εκδήλωση τουλάχιστον ενός επεισοδίου κλινικής κατάθλιψης

  2. Η εμφάνιση τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω τρία συμπτώματα:

    1. Ψυχοκινητική ανησυχία: η κατάσταση όπου ένα άτομο βιώνει αυξημένο επίπεδο ανησυχίας που εκδηλώνεται μέσω σωματικών συμπτωμάτων, όπως νευρικότητα, αναστάτωση και κινητικότητα.

    2. Γρήγορες ή καταιγιστικές σκέψεις: μια αρνητική αλυσίδα σκέψεων που δεν μπορεί να διακοπεί με τη βούληση του ατόμου.

    3. Ψυχολογική ανησυχία ή έντονη εσωτερική ένταση

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Αγχώδης Κατάθλιψη: Τι την προκαλεί;

Η αγχώδης κατάθλιψη είναι μία σύνθετη κατάσταση που μπορεί να πυροδοτηθεί από διάφορους παράγοντες. Ας εξετάσουμε ποιοι από αυτούς μπορούν να είναι:

  1. Οικογενειακό ιστορικό: Πάσχει κάποιο μέλος της οικογένειάς σας από άγχος, κατάθλιψη ή άλλη ψυχολογική διαταραχή; Η κληρονομική προδιάθεση καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το πόσο επιρρεπής είναι κανείς σε μία ψυχική διαταραχή.

  2. Γενετική προδιάθεση: Ένα ευαίσθητο νευρικό σύστημα μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην ευαισθησία στο άγχος και την κατάθλιψη.

  3. Ορμονικές δυσλειτουργίες: Ανισορροπία στους νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη μπορεί να σχετίζονται με τις διαταραχές αυτές.

  4. Χρόνιο στρες: Η μακροχρόνια έκθεση σε παράγοντες άγχους όπως τα αρνητικά γεγονότα, η οικονομική αβεβαιότητα, ή ακόμη και η δυσκολία στις σχέσεις, μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση άγχους και κατάθλιψης.

  5. Τραυματικά γεγονότα: Εμπειρίες όπως η παιδική κακοποίηση, οι δυσλειτουργικές σχέσεις, ή τα απρόσμενα τραύματα μπορούν να επηρεάσουν τη ψυχική ανθεκτικότητα και να συνδέονται με το άγχος και την κατάθλιψη στην ενήλικη ζωή.

  6. Δομή της προσωπικότητας: Η υψηλή αυτο-κριτική, ο περφεξιονισμός, και η απαισιοδοξία μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για ψυχολογικές διαταραχές.

  7. Έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης: Η απουσία υποστήριξης από την οικογένεια ή τους φίλους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για άγχος και κατάθλιψη.

Οι αλληλεπίδραση αυτών των παραγόντων ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που ευνοεί την εμφάνιση του άγχους και της κατάθλιψης. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση και την πρόληψη αυτών των διαταραχών.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Κατανόηση της Αυτοαξιολόγησης και της Ψυχικής Υγείας

Ο αντίκτυπος της αρνητικής αυτοαξιολόγησης

Η αρνητική αυτοαξιολόγηση μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ψυχική μας ευεξία, οδηγώντας συχνά σε έναν καταρράκτη καταθλιπτικών σκέψεων. Όταν τα άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη εμπλέκονται σε πρότυπα αρνητικής αυτοαξιολόγησης, γίνεται κεντρικό θέμα στη γνωστική τους εμπειρία.

Αναγνώριση δυσλειτουργικών προτύπων σκέψης

Η εστίαση αποκλειστικά στα αρνητικά, αγνοώντας τα θετικά, η σκληρή αυτοκριτική και ο απόλυτος τρόπος σκέψης, τύπου άσπρο-μαύρο, είναι κοινές γνωστικές διαστρεβλώσεις που σχετίζονται με την κατάθλιψη. Αυτά τα μοτίβα, μαζί με τις συνεχείς συγκρίσεις με τους άλλους και τις αμφιβολίες για τις ικανότητες κάποιου, συμβάλλουν σημαντικά στα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Κατανόηση βαθέων πεποιθήσεων και φόβων

Σκέψεις όπως «είμαι ανάξιος», «είμαι ανεπαρκής» ή «δεν είμαι αρεστός» συχνά πηγάζουν από υποκείμενες πεποιθήσεις και τραύματα του παρελθόντος. Επανεμφανίζονται ως βαθιά ριζωμένοι φόβοι και συμβάλλουν σε έναν κύκλο αρνητικής αυτοαξιολόγησης.

Απόδραση από τον Φαύλο Κύκλο

Η απελευθέρωση από αυτόν τον κύκλο είναι δυνατή μέσω της αυτενέργειας και της επιθυμίας για θεραπεία. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το άγχος και η κατάθλιψη δεν καθορίζουν την ταυτότητα κάποιου ούτε καθορίζουν τα μελλοντικά αποτελέσματα. Αντίθετα, τονίζουν τομείς όπου οι μηχανισμοί αντιμετώπισης μπορεί να χρειάζονται ενίσχυση.

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις για την Αγχώδη Κατάθλιψη

Γνωστική Αναδόμηση: Δυσλειτουργικές Σκέψεις

Η Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) τονίζει τη σημασία της αναγνώρισης και αμφισβήτησης των δυσλειτουργικών προτύπων σκέψης. Τα άτομα μπορούν σταδιακά να αντικαταστήσουν τις δυσλειτουργικές τους σκέψεις με λειτουργικές, μαθαίνοντας για τις γνωστικές στρεβλώσεις και αντικαθιστώντας τες με ρεαλιστικές πεποιθήσεις.

Σωκρατική Μέθοδος (μαιευτική): Ανακαλύπτοντας Εσωτερικές Αλήθειες

Η χρήση της μαιευτικής επιτρέπει στα άτομα να αποκαλύψουν τις ρίζες των αρνητικών τους πεποιθήσεων. Διερευνώντας τους λόγους πίσω από τα συναισθήματα αποτυχίας ή ανεπάρκειας, τα άτομα αποκτούν γνώσεις για τις συναισθηματικές τους αντιδράσεις και τα συνήθη μοτίβα σκέψης τους.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Ημερολόγιο Δυσλειτουργικής Σκέψης: Ενίσχυση της Αυτογνωσίας

Η διατήρηση ενός ημερολογίου αρνητικών σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών βοηθά τα άτομα να κατανοήσουν τα ερεθίσματα και τις υποκείμενες αιτίες δυσφορίας. Αυτή η αυξημένη αυτογνωσία χρησιμεύει ως πολύτιμο εργαλείο για τη συνεχή αυτοδιαχείριση.

Προγραμματισμός Δραστηριοτήτων: Σπάζοντας τον Κύκλο της Αδράνειας

Με καθοδήγηση από θεραπευτές, ο προγραμματισμός δραστηριοτήτων ενθαρρύνει τα άτομα να επαναφέρουν ευχάριστες και σκόπιμες δραστηριότητες στη ρουτίνα τους. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνει την αίσθηση της ολοκλήρωσης και ανακουφίζει από το συσσωρευμένο άγχος.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Ενσυνειδητότητα και ασκήσεις αναπνοής

Η ενσωμάτωση τεχνικών ενσυνειδητότητας και ασκήσεων αναπνοής συμπληρώνει τις γνωστικές παρεμβάσεις. Αυτές οι πρακτικές καλλιεργούν την επίγνωση της παρούσας στιγμής και τη χαλάρωση, υποστηρίζοντας περαιτέρω τη συναισθηματική ρύθμιση και τη συνολική ευεξία.

Γίνετε ο θεραπευτής του εαυτού σας

Ο στόχος της θεραπείας εκτείνεται πέρα από τις συνεδρίες - δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να γίνουν θεραπευτές του εαυτού τους. Η πρόληψη παραμένει το κλειδί για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση της ψυχικής υγείας, τονίζοντας τη σημασία της συνεχούς αυτο-ανακάλυψης και αποδοχής.

Προσωπική ανάπτυξη και ανθεκτικότητα

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η προσωπική ανάπτυξη δεν απαιτεί τελειότητα. Αντίθετα, περιλαμβάνει την προσπάθεια για αυτοαποδοχή και ανθεκτικότητα. Αγκαλιάζοντας τις προκλήσεις της ζωής και γιορτάζοντας μικρές νίκες, τα άτομα μπορούν να καλλιεργήσουν μια ολοκληρωμένη και ισορροπημένη ύπαρξη.

Να θυμάστε:

Η αγχώδης κατάθλιψη αντιπροσωπεύει μια πολύπλοκη κατάσταση ψυχικής υγείας που απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση και διαχείριση. Αν κάποιος αντιμετωπίζει συμπτώματα όπως συναισθηματική ισοπέδωση, έντονη ανησυχία και νευρικότητα, αλλά και αρνητική αυτοαξιολόγηση, η αναζήτηση βοήθειας από έναν έμπειρο ψυχολόγο είναι σημαντική. Οι διαγνωστικοί κρίκοι και οι θεραπευτικές παρεμβάσεις που αναφέρονται προσφέρουν ένα πλαίσιο κατανόησης και αντιμετώπισης αυτής της διαταραχής.

Αγχώδης Κατάθλιψη: Μια δύσκολη διάσταση στην ψυχική υγεία

Comments


bottom of page